Yürürlükte olan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, insan sağlığını tehdit eden, psikolojik ve fiziksel yıpranmanın çok yüksek olduğu belirli meslek gruplarına bir “telafi” sistemi sunar. Bu sistem sayesinde, tehlikeli işlerde çalışanların yıl içindeki normal çalışma sürelerine (360 gün) ekstra günler eklenir ve bu eklenen süreler emeklilik yaşından düşülür. Peki, masabaşı işleri bırakıp sırf erken emekli olmak için “yıpranmalı” bir işe girmek ne kadar mantıklı?
SGK, hangi mesleğin ne kadar yıpranma payı alacağını riskin büyüklüğüne göre sınıflandırmıştır. Bir meslekte çalışılan her 360 gün (1 yıl) için o mesleğin zorluğuna göre 60 gün ile 180 gün arasında ekstra prim eklenir:
Yılda 180 Gün Eklenenler (En Yüksek Risk): Yeraltı maden işlerinde çalışanlar. (1 yıl çalışan bir madenci, SGK’da 1,5 yıl çalışmış sayılır.)
Yılda 90 Gün Eklenenler: Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) mensupları, Emniyet ve Polis Teşkilatı çalışanları, MİT mensupları, Basın ve Gazetecilik mesleğinde fiilen çalışanlar (Sarı basın kartı sahipleri), TRT’de haber hizmetinde fiilen çalışanlar, kurşun ve arsenik işlerinde çalışanlar, su altında çalışanlar.
Yılda 60 Gün Eklenenler: Sağlık çalışanları (Doktor, hemşire, ebe, hasta bakıcı vb. nöbet tutan tüm sağlık personeli), itfaiye ve yangın söndürme görevlileri, ceza infaz kurumu memurları, cam fabrika ve atölyelerinde çalışanlar, cıva üretimi işleri, çimento fabrikası işçileri.
Yıpranma payının size sağladığı fayda çift yönlüdür:
Prim Gününüz Artar: Örneğin; bir gazeteci veya polis 10 yıl fiilen çalıştığında, SGK sistemine 10 yıl değil, 12,5 yıl (ekstra 900 gün yıpranma payı ile) prim ödemiş gibi kaydedilir.
Emeklilik Yaşı Geriye Çekilir: Kazanılan bu ekstra günlerin (Fiili Hizmet Zammı’nın) en fazla 3 yılı (madencilerde süre sınırı olmaksızın) kanunen belirlenen genel emeklilik yaşınızdan düşülür.
Sosyal Güvenlik Uzmanları, “Ben 2 yıl sağlık sektöründe/basında çalışıp hemen istifa edeyim, emeklilik yaşım düşsün” şeklinde düşünenleri çok kritik bir maddeyle uyarıyor:
“Kazandığınız yıpranma günlerinin toplam emeklilik yaşınızdan düşülebilmesi için, o tehlikeli ve ağır işte en az 3600 gün (10 yıl) fiilen çalışmış olmanız kanuni bir zorunluluktur. (Yeraltı maden işçileri için bu şart en az 1800 gün olarak uygulanır.) Yani sadece birkaç yıl yıpranmalı bir işte çalışmak, toplam prim gününüzü artırsa da, 10 yıllık sınırı aşmadığınız sürece emeklilik yaşınızı bir gün bile öne çekmez. Bu nedenle, sırf erken emeklilik hesapları yaparak ağır sanayi veya tehlikeli mesleklere yönelmek gerçekçi bir kariyer stratejisi değildir.”
SGK denetimlerini sıkılaştırdı! Sahte sigorta, anlaşmalı boşanma ve paravan şirketler üzerinden emekli olan 100 bin kişinin maaşı kesildi. Ödenen paralar faiziyle geri isteniyor. Yıllarca prim ödeyip emeklilik hayali kuran vatandaşların bazen bilerek bazen de yanlış yönlendirmelerle düştüğü “sahte sigortalılık” tuzağı, ağır yaptırımlarla sonuçlanıyor. Bir arkadaşının yanında kendini sigortalı gösterenlerden, babasının maaşını almak için anlaşmalı boşananlara […]
2026 model yılı araçların bayilerdeki yerini almasıyla birlikte, sıfır kilometre otomobil kokusunu içine çekmek isteyen tüketicilerin finansman arayışı hızlandı. Birikimini yeni bir araçla taçlandırmak isteyenler için hem kamu bankalarının hem de özel bankaların sunduğu en düşük faizli taşıt kredisi paketlerini mercek altına aldık. Otomotiv sektöründe tedarik zincirinin tamamen normale dönmesi ve bayilerde araç bolluğunun yaşanması, […]
Türkiye’de sosyal güvenlik sistemi, vefat eden sigortalıların geride kalan yakınlarını ekonomik olarak koruma altına almak üzerine kuruludur. Çoğu vatandaş “Ben çalışıyorum” veya “Kendi emekli maaşım var” diyerek vefat eden eşinden ya da anne/babasından maaş alamayacağını düşünür. Oysa kanunlar, doğru statülerin eşleşmesi durumunda vatandaşlara birden fazla maaş bağlama hakkı tanımaktadır. Çifte Maaş Hakkı: Kendi Emekliliğiniz ve […]
Yıllarca çalışıp emeklilik hayali kuran milyonlarca vatandaşı bekleyen en büyük sürprizlerden biri “Son 7 Yıl Kuralı”dır. Çalışma hayatı boyunca hem SSK (4A) hem de Bağ-Kur (4B) veya Emekli Sandığı (4C) kapsamında primi yatanların emeklilik şartlarını ve maaşını baştan aşağı değiştiren bu kritik kuralın tüm detaylarını uzman kaleminden derledik. Emeklilik dilekçesi vermeye hazırlanan birçok vatandaş, SGK […]
Ekonomik dalgalanmalar ve artan yaşam maliyetleri karşısında dar gelirli vatandaşların en büyük güvencesi olan devlet destekleri, 2026 yılı itibarıyla memur maaş katsayısına göre yeniden güncellendi. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı eliyle dağıtılan milyarlarca liralık nakit yardımların detayları ve başvuru yolları netleşti. Devlet, sosyal devlet anlayışı çerçevesinde “kimseyi geride bırakmama” hedefiyle her ay milyonlarca hanenin kapısını […]
Farklı bankalardaki kredi kartı borçlarının asgarisini ödemekten yorulanlar dikkat! Akbank, tüm borçları tek çatıda toplayıp taksitlendiren “Borç Transferi” kampanyasını başlattı. Farklı bankalardaki kredi kartlarının limitleri dolan ve her ay sadece “asgari ödeme” tutarını yatırarak borç sarmalından çıkamayan vatandaşlar için Akbank’tan can suyu niteliğinde bir kampanya geldi. Şubat 2026 dönemi itibarıyla Akbank, diğer bankalardaki tüm borçlarınızı […]
