Marketlerde pet şişe suların neden hep en arka reyonlara saklandığını hiç düşündünüz mü? 9,99’luk etiketlerden göz hizası tuzaklarına perakende hileleri.
Market rafları dizilirken sadece estetik değil, tüketici psikolojisi ve istatistik bilimi de devrededir. Mağaza içindeki her metrekare, müşterinin içeride geçirdiği süreyi ve sepet tutarını artırmak üzere bilimsel verilerle tasarlanır. Son dönemde perakende sektörünün en çok konuşulan taktiği ise “zorunlu istikamet” mimarisidir.
Temel ihtiyaç maddesi olan ve yüksek satış hacmine sahip pet şişe sular, istisnasız olarak dev marketlerin en arka ve ulaşılması en zor köşelerine yerleştirilir. Perakende uzmanlarına göre bu durum son derece bilinçli bir pazarlama tercihidir.
Müşterinin sadece bir paket su almak için bile ana koridorların tamamını geçmesi sağlanır. Mağazada geçirilen sürenin uzaması, istatistiksel olarak sepet tutarının artışıyla doğrudan ilişkilidir. Suya giden o uzun yolda tüketici; promosyonlar, mevsimlik ürünler ve cazip abur cuburlarla temas kurar. Göz ucuyla bakılan o ürünler, genellikle sepete eklenir.
Ürünlerin raflardaki dikey (aşağıdan yukarıya) konumu, cebinizden çıkacak parayı doğrudan belirler.
İnsan bakışının doğal odak noktası olan “göz hizasındaki” raflar, hipermarketlerin en yüksek kâr marjına sahip olduğu ürünlere ayrılır. Ekonomik fiyatlı veya “ilk fiyat” kategorisindeki daha uygun alternatifler ise genellikle en alt raflara, diz hizasına yerleştirilir. Tüketicinin daha avantajlı ürün için eğilip fiziksel çaba harcaması gerektiğinden, beyin kolaya kaçarak gözünün önündeki maliyetli seçeneğe yönelir.
Perakende Hileleri Özet Tablosu:
| Market Stratejisi | Tüketici Üzerindeki Psikolojik Amacı |
| En Arka Reyondaki Su | Mağaza içi yürüyüş mesafesini ve içeride geçirilen süreyi uzatmak |
| Göz Hizasındaki Ürünler | En yüksek kâr marjlı (pahalı) ürünleri ilk ve en kolay seçenek yapmak |
| 9,99’luk Küsuratlı Fiyatlar | “Sol basamak etkisi” ile beyinde ucuzluk algısı yaratıp satışı hızlandırmak |
| Büyük Alışveriş Arabaları | Sepetin sürekli “boş” olduğu hissini vererek daha fazla ürün doldurmaya teşvik etmek |
Büyük ölçekli mağazalarda uygulanan diğer sinsi stratejiler arasında “sol basamak” etkisi yaratan küsuratlı etiketler gelir. Bir ürün 100 TL yerine 99,99 TL yazıldığında, tüketici beyni rakamı soldan sağa okuduğu için ürünü 100 lira değil, “90 küsur lira” olarak algılar ve satın alma kararı kolaylaşır.
Ayrıca hipermarketlerdeki alışveriş arabalarının hacmi, yıllar içinde giderek büyütülmüştür. İçine 10 parça ürün koysanız bile devasa araba boş görünür. Bu durum, beyne “henüz yeterince alışveriş yapmadın” sinyali gönderir.
BDDK Aralık 2025 verilerine göre kişi başına düşen banka altın mevduatı sıralamasında İstanbul, Ankara ve Muğla’nın ardından Karabük dördüncü sıraya yükseldi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından yayımlanan Aralık 2025 banka mevduat verileri, Türkiye’nin altın zengini illerini ortaya çıkardı. Kişi başına düşen banka altın mevduatı hesaplamasında İstanbul, Ankara ve Muğla ilk üç sırayı paylaşırken; […]
Sabah kahvaltılarının veya akşam keyiflerinin vazgeçilmezi olan siyah çayı içtikten sonra poşetlerini çöpe mi atıyorsunuz? Oysa o atık çay poşetleri, ahşap zeminleriniz ve parkeleriniz için piyasadaki en pahalı kimyasal temizleyicilere taş çıkartan doğal bir mucize barındırıyor. Siyah Çayın Ahşap Üzerindeki Sihirli Etkisi Çayın hafif asidik yapısı, ahşabın doğal dokusuna hiçbir zarar vermeden en inatçı kirleri […]
E harflerinin arasına gizlenmiş F harflerini bulmak sandığınız kadar kolay değil! Uzmanlara göre bu testi 21 saniyede çözenler üstün gözlem yeteneğine sahip. İşte beyninizi zorlayacak o test… İnternet dünyasının yeni trendi olan optik illüzyonlar ve dikkat testleri, sınırları zorlamaya devam ediyor. Yüzlerce ‘E’ harfinin arasına gizlenmiş ‘F’ harflerini bulmak ilk bakışta çocuk oyuncağı gibi görünse […]
İç Anadolu Bölgesi’ni Toroslar üzerinden Akdeniz’e bağlayan Konya’nın şirin ilçesi Taşkent, Türkiye’nin demografik olarak en dikkat çekici yerlerinden biri. 7 bin nüfuslu ilçede yaşayanların yüzde 70’i 60 yaşın üzerinde olunca, yerel yönetimin en büyük mesaisi “sosyal belediyecilik ve vefa” üzerine kuruldu. Sarp kayaları, derin vadileri ve gürleyen pınarlarıyla sakin bir yaşam sunan Taşkent, son yıllarda […]
Son yılların en büyük sağlıklı yaşam trendi hiç şüphesiz matcha. Güçlü antioksidan yapısı ve metabolizma hızlandırıcı etkisiyle milyonların favorisi haline gelen bu yeşil mucize, beraberinde büyük bir “sahte ürün” pazarını da getirdi. Peki, bardağınızdaki o yeşil toz gerçekten Japonya’nın kadim bahçelerinden mi geliyor, yoksa sadece boyanmış sıradan bir yeşil çay mı? Otoritelerden “Menşei” Uyarısı Japonya […]
Kış aylarının en büyük gider kalemi olan doğal gaz faturalarını düşürmek için evde “montla oturmaya” gerek yok. Enerji uzmanları, konfordan ödün vermeden tasarruf etmenin altın kuralını açıkladı: Sihirli rakam 1 derece. Hava sıcaklıklarının düşmesiyle birlikte kombiler daha yüksek derecelerde çalışmaya başladı. Ancak ay sonu gelen faturalar, birçok hanenin bütçesini zorluyor. Enerji verimliliği uzmanlarına göre, faturayı […]
