Trabzon’da Avcının Bulduğu Servet Değerindeki Dev Ağaç Uru

Trabzon Araklı ormanlarında bir avcı tarafından keşfedilen altın değerindeki devasa ağaç uru (burl). Lüks mobilya ve otomobil tasarımındaki yeri ve biyolojik özellikleri.

Trabzon’un Araklı ilçesine bağlı yüksek rakımlı ormanlık alanlarda ava çıkan Gökhan Özbay isimli bir vatandaş, doğanın gizemli ve nadir rastlanan mucizelerinden biriyle karşılaştı. Bir ağacın gövdesini neredeyse tamamen saran devasa boyuttaki ağaç yumrusunu (ur) cep telefonuyla kayıt altına alan avcının bu tesadüfi keşfi, hem biyoloji dünyasında hem de lüks ahşap tasarımı sektöründe büyük yankı uyandırdı. Uzmanlar tarafından bölgede bugüne kadar kaydedilmiş en büyük ağaç urlarından biri olarak nitelendirilen bu devasa kütle, estetik yapısı nedeniyle gramı altınla yarışan bir değere sahip.

Ağaç Uru (Burl) Nedir ve Nasıl Oluşur?

Bilimsel literatürde “Burl” olarak adlandırılan ağaç uru, aslında ağacın dış etkenlere karşı geliştirdiği muazzam bir savunma ve hayatta kalma mekanizmasıdır. Ağaç gövdesinin bakteri, mantar enfeksiyonları, böcek istilaları veya dışarıdan alınan sert fiziksel darbeler (yaralanmalar) sonucu strese girmesiyle başlar.

Kendini korumaya çalışan ağaç, yara alan bölgede hücrelerini kontrolsüz ve asimetrik bir biçimde büyüterek adeta bir kalkan oluşturur. Bu kontrolsüz büyüme, yıllar içerisinde dışarıdan bakıldığında devasa, yumru şeklinde bir kütleye dönüşür. Türkiye coğrafyasında özellikle Karadeniz (Trabzon, Rize, Artvin) ve Toros Dağları’nda yetişen yaşlı ceviz ile kestane ağaçlarında bu biyolojik doğa olayına daha sık rastlanmaktadır.

Lüks Tasarım Dünyasında Neden Altın Değerinde?

Dışarıdan bakıldığında pürüzlü ve şekilsiz bir kütle gibi duran ağaç uru, asıl mucizesini kesildiğinde ortaya çıkarır. Kontrolsüz hücre büyümesi sebebiyle ahşabın içindeki lifler düz gitmek yerine birbirine dolanarak düğümlenir. Ortaya çıkan bu durum, her biri dünyada tek ve benzersiz olan olağanüstü “hareler” ve karmaşık desenler yaratır.

Bu eşsiz doku, onu ticari anlamda sıradan bir keresteden ayırıp lüks tüketim malzemesi sınıfına sokar. Burl ahşabı günümüzde başlıca şu alanlarda paha biçilemez bir değer taşır:

Rolls-Royce, Bentley gibi ultra lüks otomobillerin ön konsol ve iç kapı tasarımlarında.

Özel üretim gitarlar ve üst düzey enstrümanların gövdelerinde.

Milyonerlere hitap eden özel yapım lüks mobilya ve el oyması sanat eserlerinde.

Trabzon Araklı’daki Keşfin Biyolojik Önemi

Gökhan Özbay’ın Araklı’da bulduğu örneği özel kılan şey, urun ulaşmış olduğu inanılmaz boyutlardır. Çoğu zaman küçük yumrular halinde görülen bu yapının, ağacın gövdesini neredeyse tamamen saracak devasa bir forma ulaşması, o ağacın onlarca yıldır süren şiddetli bir yaşam mücadelesini kazandığının en büyük kanıtıdır. Bu devasa kütle, Karadeniz ormanlarının endemik bitki örtüsü ve yaşlı ağaç popülasyonunun ne kadar zengin bir biyolojik arşive sahip olduğunu da gözler önüne sermektedir.

Kaynak: İHA